Danh sách cây nên trồng thì nhiều người nói. Danh sách cây nên tránh thì ít ai nhắc, mà đó lại là chỗ hay gây rắc rối.
Ở Cần Thơ, có mấy loại đặc biệt cần lưu ý vì kiến và mối phát triển mạnh quanh năm do đất ẩm.
Đây là nhóm đáng tránh nhất. Ở Cần Thơ thì độ ẩm cao làm thùng dễ mốc, sáp mềm, phấn dự trữ hỏng nhanh, nên trồng thêm loại này sát khu tổ là tự chuốc rủi ro.
Không có nghĩa là chặt bỏ cây sẵn có. Chỉ là khi trồng mới thì đừng trồng sát chỗ đặt tổ.
Nếu vườn đã có sẵn thì tách khu nuôi ra một khoảng, đặt về phía có cây tự nhiên.
Không phải cấm tuyệt đối, chỉ là không nên trồng sát khu tổ.
| Nhóm | Vấn đề | Nếu đã có sẵn |
|---|---|---|
| Cây hay phun thuốc | Dư lượng trong phấn và mật | Tách khu tổ ra xa |
| Cây thân leo mọc nhanh | Thành cầu cho kiến lên thùng | Cắt tỉa thường xuyên |
| Cây tán dày cao lớn | Che kín nắng sáng | Đặt tổ ở mép tán |
| Cây rụng lá nhiều | Lá đọng quanh chân, giữ ẩm | Quét dọn định kỳ |
| Cây có nhựa hút kiến | Kéo kiến tới gần tổ | Đặt tổ cách ra |
| Cây ăn quả rụng quả chín | Hút côn trùng và kiến | Nhặt quả rụng |
Đây là lỗi phổ biến nhất. Chân thùng ngâm nước hay bôi mỡ đều vô dụng nếu có một dây leo hay cành lá chạm vào thùng.
Kiến bò theo đó, xuống thẳng nắp thùng, khỏi qua chân.
Ở Cần Thơ thì kiến và mối phát triển mạnh quanh năm do đất ẩm, nên việc này càng quan trọng.
Cách xử lý: giữ khoảng trống ít nhất nửa mét quanh mỗi thùng, và kiểm lại vài tháng một lần vì cây cứ mọc.
Ong dú cần nắng buổi sáng để khởi động. Tổ nằm trong bóng râm cả ngày thì ong ra muộn, về sớm, giờ kiếm ăn ngắn lại.
Chỗ tốt là có nắng từ khoảng bảy tới mười giờ sáng, rồi được che mát phần chiều.
Vì vậy cây tán dày trồng phía đông của khu tổ là bất lợi, còn trồng phía tây thì lại tốt vì che nắng chiều.
Hướng trồng quan trọng không kém loại cây.
Cây ăn trái trong vườn vẫn là nguồn hoa tốt vào mùa ra hoa. Không cần chặt bỏ.
Điều nên làm là đặt tổ ở mép vườn thay vì giữa vườn, và điều chỉnh cách phun thuốc nếu vườn là của mình.
Ở Cần Thơ, cách phổ biến là đặt tổ trong vườn cây ăn trái, kê cao trên trụ hoặc treo dưới mái hiên. Cách đó dung hoà được giữa việc tận dụng nguồn hoa và tránh rủi ro.
Không cần. Chỉ cần điều chỉnh chỗ đặt tổ và cắt tỉa cành chạm thùng.
Được nếu không phun thuốc thường xuyên. Nếu có phun thì đặt tổ ở mép vườn.
Giữ khoảng trống nửa mét quanh thùng để chống kiến. Với khu phun thuốc thì càng xa càng tốt.
Phía tây để che nắng chiều. Phía đông thì tránh vì che mất nắng sáng.
Nhóm phải phun thuốc, vì độ ẩm cao làm thùng dễ mốc, sáp mềm, phấn dự trữ hỏng nhanh.
Đàn ong dú ở Cần Thơ sống nhờ những nguồn nào, cây nào cho đợt rộ lớn trong năm và cây nào giữ nguồn nền quanh năm cho đàn không đứt bữa.
Tháng nào có hoa gì, tháng nào trống hẳn. Bảng lịch nguồn hoa cả năm cho người nuôi ong dú tại Cần Thơ để chủ động dự trù từ trước.
Danh sách cây hợp thổ nhưỡng Cần Thơ, nở lệch mùa nhau để lấp quãng tháng 2 và tháng 3. Kèm cách bố trí và gợi ý bắt đầu từ đâu cho vườn nhà.
Lớp cỏ dại ai cũng muốn dọn lại là thứ nuôi đàn suốt những tháng không có gì khác. Cách giữ có chọn lọc mà vườn vẫn gọn ở Cần Thơ.
Ong dú kiếm ăn trong bán kính vài trăm mét nên vườn lân cận quyết định rất nhiều. Những rủi ro thường gặp và cách xử lý tại Cần Thơ.
Mỗi vùng có quãng giáp hạt riêng, ở Cần Thơ là tháng 2 và tháng 3. Dấu hiệu nhận biết sớm và cách chuẩn bị từ mùa trước cho đàn qua được.
Nuôi ong dú tại Cần Thơ: trung tâm đồng bằng sông Cửu Long, kênh rạch dày, độ ẩm rất cao, vườn cây ăn trái quanh năm có hoa. Thách thức: ẩm mốc thùng, kiến và mối, mùa nước tháng 9–11.