Vườn miệt Cần Thơ chứa nổi bao nhiêu tổ ong dú

Câu hỏi này người mới hay đặt sai: hỏi vườn bao nhiêu mét vuông thì nuôi được mấy tổ.

Diện tích gần như không liên quan. Cái quyết định là nguồn hoa trong bán kính vài trăm mét và thời gian mình có.

Vùng ăn không dừng ở hàng rào

Ong dú bay quanh quẩn ba tới năm trăm mét. Vùng kiếm ăn của đàn phủ cả xóm chứ không riêng vườn nhà.

Vườn nhỏ nhưng xung quanh nhiều hoa thì vẫn nuôi được kha khá. Vườn rộng mà quanh đó trống trải thì nuôi ít cũng đã chật.

Ở Cần Thơ, nguồn chính gồm nhãn, chôm chôm, dừa. Cách ước lượng: đi bộ vòng quanh nhà bán kính bốn trăm mét, đếm chỗ có hoa.

Làm việc này hai lần, một lần giữa mùa mưa và một lần vào tháng 2 và tháng 3. Chênh lệch giữa hai lần cho biết quãng trống nặng tới đâu.

Mốc tham khảo

Dựa trên các hộ nuôi ở Cần Thơ, chỉ để hình dung chứ không phải công thức.

Dấu hiệu nuôi quá dày

Đàn nào cũng lửng lơ, không đàn nào bứt lên. Quân vừa đủ, mật vừa đủ, năm này qua năm khác không khá hơn.

Sản lượng trên mỗi tổ giảm dần dù tổng số tổ tăng. Đây là dấu hiệu rõ nhất, và chỉ thấy được nếu có ghi chép.

Đến tháng 2 và tháng 3 thì cả loạt cùng suy một lúc, vì tất cả đều ăn chung một nguồn đã cạn.

Gặp mấy dấu hiệu này thì hoặc trồng thêm hoa, hoặc chuyển bớt tổ sang chỗ khác cách vài trăm mét, đừng cố nuôi thêm.

Thời gian mình có

Đây là giới hạn thật mà ít người tính. Mỗi tổ tuy ít việc nhưng cộng lại thì đáng kể.

Người đi làm giờ hành chính, cuối tuần mới rảnh, thì mươi tổ là vừa. Nhiều hơn thì có tuần bỏ bê, mà bỏ bê đúng lúc kiến vào là mất đàn.

Ở Cần Thơ thì kiến và mối phát triển mạnh quanh năm do đất ẩm, nên việc kiểm tra hằng tuần càng không được lơi.

Cách hợp lý là tăng dần theo sức mình chứ không theo tham vọng.

Chia thành nhiều cụm

Nếu đất rộng thì chia tổ thành vài cụm cách nhau vài trăm mét, thay vì dồn một chỗ.

Mỗi cụm có vùng ăn riêng, đỡ tranh nguồn.

Trong cụm thì các tổ cách nhau một hai mét, cửa quay hướng khác nhau để ong không bay nhầm.

Cách này cho phép nuôi nhiều hơn mà không quá tải nguồn hoa của một điểm.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Tính số tổ theo diện tích vườn
• Nhân đàn tối đa mỗi năm cho tới khi cả trại cùng yếu
• Nuôi nhiều hơn thời gian mình có thể chăm

Câu hỏi thường gặp

Hai tổ đặt cách nhau bao xa?

Một tới hai mét, cửa quay hướng khác nhau để tránh ong bay nhầm tổ.

Nuôi nhiều tổ thì mật mỗi tổ có giảm không?

Có, nếu vượt sức chứa của nguồn hoa quanh đó. Tổng có thể tăng nhưng mỗi tổ yếu đi.

Bao lâu thì biết mình nuôi quá sức?

Sau một mùa khô. Đó là lúc mọi giới hạn lộ ra hết.

Có nên đặt tổ ở nhiều điểm khác nhau không?

Nên, nếu có điều kiện. Chia thành vài cụm cách nhau vài trăm mét thì mỗi cụm có vùng ăn riêng.

Ở Cần Thơ nuôi được nhiều không?

Tuỳ nguồn hoa quanh nhà. kênh rạch chằng chịt, vườn cây ăn trái liền thửa, mùa nước từ tháng 9 đến tháng 11 nên phải tự khảo sát chứ không có con số chung.